Quán đang đông nghẹt khách, người xếp hàng nườm nượp, vị khách chìa điện thoại ra bảo "em chuyển khoản rồi nha chị" rồi cầm đồ đi ngay. Đến cuối ngày kiểm tra lại sổ sách, bạn mới giật mình phát hiện tiền bán hàng cả triệu đồng biến mất vì tấm ảnh chuyển khoản chỉ là đồ giả.
Tại sao bill giả VietQR xuất hiện ngày càng nhiều?
Kẻ gian chỉ cần vài thao tác trên các ứng dụng, trang web tạo bill giả là có một hình ảnh chuyển khoản rất giống thật. Chúng thường nhắm vào quán cà phê, tiệm nail, tiệm tạp hóa lúc chật kín người để đánh vào tâm lý vội vã của chủ tiệm.
3 dấu hiệu bất thường trên màn hình VietQR giả
Nhìn kỹ vào màn hình khách đưa vài giây, bạn có thể thấy các điểm “lệch pha” thường gặp. Nhưng bill giả làm khéo có thể không có dấu hiệu nào, nên đây chỉ là bước lọc đầu tiên:
- Lỗi phông chữ và khoảng cách số tiền: Chữ trên bill giả thường bị lệch phông, nét quá mỏng hoặc quá đậm bất thường. Ví dụ: số tiền "350.000 VND" bị dính liền chữ hoặc khoảng cách giữa các số không đều nhau như trên app ngân hàng thật.
- Thanh trạng thái pin và giờ giấc vô lý: Hãy nhìn lên góc trên cùng màn hình điện thoại của khách. Nếu đồng hồ điện thoại đang là 11:45 nhưng trên ảnh chuyển tiền lại ghi 11:20, hoặc thanh trạng thái bị che mờ, cắt ghép cẩu thả thì rất có thể đó là ảnh chụp từ trước hoặc ảnh làm giả.
- Màu sắc logo và giao diện bị nhòe: Tấm ảnh giả thường được tạo qua nhiều bước nén dung lượng nên logo VietQR, Napas hay logo ngân hàng (Vietcombank, MB, BIDV...) sẽ bị mờ, nhạt màu hoặc có vệt nhòe quanh mép chữ.
Thói quen 3 giây: Đừng nhìn ảnh, hãy tin vào thông báo
Dù ảnh chụp màn hình có đẹp và giống thật đến đâu, bạn cũng tuyệt đối không được tin vì kẻ gian có thể chỉnh sửa hình ảnh cực kỳ nhanh chóng.
Thói quen quan trọng nhất của chủ tiệm thời chuyển khoản: chỉ tính là đã nhận khi chính tài khoản của tiệm báo tiền về (app ngân hàng hoặc loa). Ảnh bill của khách là chứng từ để ghi sổ và tra soát, không phải bằng chứng tiền đã về.
Nếu tiệm đang chụp bill gửi vào nhóm Zalo để ghi sổ, Zô Cash (miễn phí) đọc ảnh bill vào sổ quỹ và đánh dấu hai trường hợp hay gặp: bill chuyển sang tài khoản không phải của tiệm, và cùng một bill chụp hai lần. Zô Cash không xác minh được tiền đã thật sự về hay chưa; việc đó vẫn xem trên tài khoản ngân hàng.
4 bước thiết lập quy trình nhận tiền an toàn cho cửa hàng
Để không bao giờ trở thành nạn nhân của chiêu trò này, hãy áp dụng ngay quy trình 4 bước đơn giản sau:
- Bật thông báo đẩy: Vào phần Cài đặt trong app ngân hàng trên điện thoại, bấm bật nhận thông báo biến động số dư qua Internet để tiền về là máy báo ngay lập tức.
- Trang bị loa thông báo chuyển khoản: Đặt một chiếc loa báo chuyển khoản (thường do ngân hàng cung cấp) ngay tại quầy thu ngân. Mỗi khi khách quét mã thành công, loa sẽ tự động đọc to "Đã nhận 180.000 đồng", giúp bạn xác nhận ngay mà không cần mở điện thoại.
- Dán mã QR tĩnh kèm tên tài khoản rõ ràng: Dán bảng VietQR ngay tầm mắt của khách, ghi rõ tên chủ tài khoản và cố định chắc để tránh bị dán đè mã lạ; xem bài cố định mã VietQR tại quầy.
- Yêu cầu kiểm tra lịch sử nếu tiền chưa về: Khi khách báo đã chuyển nhưng máy bạn chưa báo, hãy lịch sự nhờ khách mở trực tiếp lịch sử giao dịch trong app ngân hàng của họ, tuyệt đối không chấp nhận ảnh chụp màn hình sẵn trong bộ sưu tập.
Chủ tiệm nên làm gì ngay hôm nay?
Hãy dành ra 2 phút kiểm tra lại cài đặt thông báo ngân hàng trên điện thoại của mình và dặn dò ngay nhân viên thu ngân: "Tiền ting ting trên máy mình mới tính là xong". Một thay đổi nhỏ này chặn được phần lớn chiêu bill giả. Cách cho nhân viên cùng thấy tiền về có trong bài xác nhận tiền VietQR tức thì; khi khách báo đã chuyển mà tiền chưa về, xem tiền VietQR chưa tới tài khoản.
