Thấy người quen ghé tiệm, thợ nail hay em bán tạp hóa lại tiện tay bớt cho vài chục nghìn. Đến cuối tháng kiểm tra sổ sách, bạn mới giật mình vì tiền bớt giá ăn mất một khoản lời không nhỏ. Muốn nhắc thì sợ thợ tự ái, mà không nói thì tiền lời cứ âm thầm hụt đi.
Vì sao tiệm nhỏ dễ mất tiền vì bớt giá nể nả?
Ở tiệm gia đình hay tiệm dịch vụ nhỏ, tâm lý nể bạn bè, người quen rất phổ biến. Khi không có quy định rõ, nhân viên thường tự bớt để lấy lòng khách, và chủ tiệm chỉ biết khi cộng sổ cuối tháng. Ví dụ minh hoạ:
- Tiệm nail: bộ móng gel 150.000đ, thợ bớt 30.000đ cho bạn cùng quê. Nếu mỗi ngày có 3 lượt như vậy, 30 ngày là 2.700.000đ tiền lời.
- Tạp hóa: đơn 200.000đ, bớt lẻ 10.000đ. Biên lời tạp hóa vốn mỏng, bớt như vậy có khi bằng bán hòa vốn.
- Quán cà phê: nhân viên tự giảm 10% cho nhóm bạn mà chủ không biết.
Cách giải quyết không phải là đứng canh cả ngày, mà là một quy tắc rõ ràng, ai cũng biết, và được ghi lại.
Đặt hạn mức bao nhiêu là hợp lý?
Không có con số chung, nó tùy biên lời của từng món. Một cách tính đơn giản: hạn mức nhân viên được tự quyết không nên vượt quá một phần nhỏ của tiền lời trên đơn đó. Ví dụ minh hoạ:
- Tiệm nail, spa: nhân viên tự bớt tối đa 10% hoặc 20.000đ mỗi hóa đơn; muốn bớt hơn phải hỏi chủ.
- Tạp hóa, đồ uống: tối đa 5% hoặc 10.000đ mỗi hóa đơn.
- Người nhà, bạn bè của nhân viên: áp dụng như khách thường, hoặc một mức ưu đãi cố định do chủ đặt, không để mỗi người tự quyết.
4 bước áp dụng quy tắc giảm giá trong tiệm
- Viết quy tắc thành 3 dòng: mức tối đa được tự bớt, ai được duyệt mức cao hơn (chủ hoặc quản lý ca), và việc phải ghi lại mỗi lần bớt. Ghim vào nhóm Zalo của tiệm hoặc dán cạnh quầy.
- Ghi lại từng lần bớt: trên bill hoặc sổ bán hàng ghi rõ “giá gốc – bớt bao nhiêu – lý do – ai bớt”. Nếu tiệm dùng máy tính tiền hay phần mềm bán hàng, xem phần mềm có cài được quyền giảm giá cho từng nhân viên không; nhiều phần mềm có, nhưng tên và cách cài khác nhau.
- Duyệt nhanh qua Zalo khi vượt mức: nhân viên nhắn chủ một dòng “Khách quen chị Hai xin bớt 50k bộ móng 350k, chị duyệt không?”. Chủ trả lời là xong, có dấu vết để đối chiếu.
- Xem lại mỗi cuối tuần: cộng tổng tiền đã bớt theo từng nhân viên. Số bất thường thì nói chuyện riêng, nhẹ nhàng.
Muốn đưa quy tắc này vào nội quy chung của tiệm, xem bài nội quy 5 điều ngắn gọn cho nhân viên. Chương trình khuyến mãi chung cho mọi khách thì nên tách riêng với “bớt cho người quen”; cách tính tiền khuyến mãi không sai có trong bài tính tiền nhanh và áp dụng khuyến mãi.
Cách xử lý khéo léo khi khách đòi giảm vượt hạn mức
Nhiều nhân viên sợ bị khách cằn nhằn khi không cho bớt. Một quy tắc rõ ràng của chủ tiệm chính là “lá chắn” cho thợ, miễn là nói thật:
“Dạ chị thông cảm, chủ tiệm quy định em chỉ được bớt tối đa 20.000đ thôi ạ. Chị muốn bớt thêm thì em nhắn hỏi chủ liền cho chị nha.”
Cách nói này giúp nhân viên không khó xử với người quen, khách thấy tiệm làm việc có nguyên tắc, còn cửa hàng giữ được doanh thu dự tính.
Quy tắc quản lý thu ngân tốt nhất là không thử thách lòng tốt của nhân viên. Quy định rõ, ghi lại đủ, xem lại đều, để không ai phải đóng vai ác.
Chủ tiệm nên làm gì ngay hôm nay?
- Viết 3 dòng quy tắc giảm giá và gửi vào nhóm Zalo của tiệm.
- Thêm cột “bớt bao nhiêu – ai bớt” vào sổ bán hàng hoặc bill.
- Hướng dẫn thợ câu từ chối khéo khi khách đòi bớt vượt mức, và hẹn xem lại tổng tiền bớt vào cuối tuần, cùng lúc với chốt ca thu ngân.
