Từ năm 2026, khi hộ kinh doanh phải tự khai doanh thu thực tế, nhiều chủ tiệm lo chuyện cơ quan thuế rà soát tài khoản ngân hàng. Nhiều người mách nhau xúi khách ghi "vay tiền", "trả nợ" hoặc để trống nội dung VietQR để né thuế. Nhưng làm vậy có thực sự an toàn hay lại biến tiệm của bạn thành điểm nóng rủi ro?
1. Hiểu đúng: Né thuế bằng nội dung chuyển khoản là tự làm khó mình
Nhiều chủ tiệm nghĩ đơn giản: chỉ cần khách không ghi "tiền cà phê" hay "tiền làm móng" thì cán bộ thuế sẽ không biết đó là doanh thu bán hàng. Đây là suy nghĩ rất nguy hiểm trong năm 2026.
Trước hết, cần nhớ bối cảnh: thuế khoán đã bỏ từ 01/01/2026; hộ có doanh thu cả năm từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế GTGT, TNCN (Nghị định 68/2026/NĐ-CP, sửa bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP). Với phần lớn tiệm nhỏ, khai đủ doanh thu không làm phát sinh thêm tiền thuế, nên “né” bằng nội dung chuyển khoản vừa rủi ro vừa không đáng. Xem thêm: tiệm nhỏ có phải nộp thuế không năm 2026.
Khi đối chiếu, người ta nhìn vào cả dòng tiền chứ không chỉ chữ trong nội dung. Ví dụ minh hoạ: một tiệm nail nhận 30–40 khoản mỗi ngày, mỗi khoản 150.000–300.000 đồng, đều đặn từ sáng đến tối, mà khoản nào cũng ghi “cho mượn” hay “trả nợ” — nhìn vào là thấy bất thường.
Khi bị rà soát, nếu không cung cấp được hợp đồng vay nợ hay chứng từ dân sự hợp lệ, số tiền đó có thể bị xác định là doanh thu. Nếu tổng doanh thu vượt ngưỡng chịu thuế, bạn bị truy thu thuế GTGT, TNCN, chịu tiền chậm nộp 0,03%/ngày và có thể bị phạt vi phạm hành chính. Do đó, việc đặt cú pháp ghi đúng và minh bạch mới là cách bảo vệ cửa tiệm an toàn nhất.
2. Cú pháp chuyển khoản VietQR chuẩn cho khách thanh toán
Để không bị lẫn lộn giữa dòng tiền bán hàng và tiền cá nhân, bạn nên hướng dẫn khách ghi theo cú pháp ngắn gọn, dễ hiểu. Không cần phức tạp, chỉ cần thể hiện rõ mục đích thanh toán mua hàng:
- Cú pháp khuyên dùng:
TT [Tên tiệm] [Tên món/Mã đơn] - Ví dụ quán cà phê: "TT Ca phe Gio 2 ly" hoặc "TT Don HD01".
- Ví dụ tiệm nail: "TT Nail Mi Lam mong" hoặc "TT Don HD05".
- Ví dụ quán ăn gia đình: "TT Quan An lau mam".
Lưu ý: Tuyệt đối không dặn khách ghi các từ mập mờ như "Chuyển tiền", "CK", "Cho vay", "Biếu tặng" khi thực tế đó là tiền bán hàng. Việc ghi đúng tên tiệm và đơn hàng giúp bạn đối chiếu sổ sách cực nhanh trên điện thoại mỗi cuối ngày.
3. 4 bước tạo mã VietQR có sẵn nội dung
Thay vì bắt khách tự nhập nội dung chuyển khoản (vừa tốn thời gian vừa dễ gõ sai), bạn nên tạo mã VietQR có gắn sẵn cú pháp mặc định ngay trên ứng dụng ngân hàng. Các bước thực hiện rất đơn giản:
- Mở ứng dụng ngân hàng: Đăng nhập app ngân hàng bạn đang dùng cho kinh doanh (MBBank, Vietcombank, Techcombank, VPBank...) trên điện thoại.
- Vào mục QR Kinh doanh: Tìm mục "Tạo mã QR", "VietQR" hoặc "QR cửa hàng".
- Cài đặt nội dung mặc định: Nhập cú pháp cố định vào ô nội dung thanh toán, ví dụ: "TT Tiem Mong Mai". Lưu ý: với mã in sẵn, khách vẫn có thể sửa nội dung trước khi chuyển. Muốn mỗi đơn có đúng số tiền và mã đơn, dùng QR tạo theo từng đơn (QR động) trong app ngân hàng hoặc phần mềm bán hàng có chức năng này; xem bài tạo mã VietQR có sẵn số tiền.
- Lưu và in mã QR: Lưu ảnh mã QR về máy, in ra dán tại quầy thanh toán hoặc lưu sẵn trên điện thoại để đưa khách quét.
4. Chuyển tiền nhập hàng và rút tiền về tài khoản cá nhân ghi gì?
Ngoài tiền nhận từ khách, các giao dịch chuyển tiền đi của chủ tiệm cũng cần ghi rõ ràng để minh bạch chi phí kinh doanh:
- Khi chuyển tiền trả nhà cung cấp: Ghi rõ "TT tien hang [Tên nhà cung cấp] [Ngày/Số đơn]". Ví dụ: "TT tien ca phe NCC An 25/09".
- Khi chuyển tiền từ tài khoản kinh doanh sang tài khoản cá nhân chi tiêu: Ghi "Chuyen thu nhap HKD sang TK ca nhan" hoặc "Chuyen tien noi bo chu ho". Vì hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân độc lập, tiền của hộ sau khi đã khai đủ doanh thu là tiền của bạn và được chuyển sang tài khoản cá nhân để chi tiêu. Ghi rõ là chuyển nội bộ để khi xem sao kê không bị nhầm thành doanh thu hay chi phí.
5. Lời khuyên quan trọng cho chủ tiệm năm 2026
Đừng tìm cách né thuế bằng nội dung chuyển khoản giả mạo. Hãy tách biệt tài khoản kinh doanh, thông báo các tài khoản nhận tiền bán hàng với cơ quan thuế (mẫu 01/BK-STK) và dùng VietQR gắn sẵn cú pháp rõ ràng. Dòng tiền rõ ràng là cách tốt nhất giúp cửa tiệm vận hành bền vững và không lo bị phạt.
Chủ tiệm nên làm gì ngay hôm nay?
Để yên tâm kinh doanh mà không nơm nớp lo sợ, hôm nay bạn hãy dành ra 10 phút làm ngay 3 việc này:
- Thay bảng QR tại quầy bằng mã VietQR có gắn sẵn nội dung mặc định ngắn gọn.
- Nếu chưa làm, thông báo các tài khoản và ví dùng để nhận tiền bán hàng theo mẫu 01/BK-STK (Nghị định 68/2026/NĐ-CP, Thông tư 18/2026/TT-BTC). Hạn lần đầu của nhiều hộ đã qua, nên làm sớm; cách làm trong bài thông báo tài khoản nhận tiền với cơ quan thuế.
- Nhắc nhân viên quầy tuyệt đối không hướng dẫn khách ghi sai bản chất giao dịch khi chuyển khoản.
